Witam W dzisiejszym odcinku przybliżę Wam jak wymienić samodzielnie amortyzatory z przodu w BMW E90/E91. Z racji podobnej budowy zawieszenia (po dwa wahacze na koło) domyślam się, że w modelach E39, E60 jest bardzo podobnie. Robota nie jest skomplikowana dla kogoś kto ma podstawowe pojecie o mechanice i posługiwaniu się narzędziami. Można tą pracę wykonać samemu ale w pewnym momencie dla mniej wprawnych „mechaników” może przydać się pomoc kolegi. Co będzie nam potrzebne? W moim przypadku - wymiana amortyzatorów zakupiłem wcześniej parę amortyzatorów Bilstein B4, model do wersji ze standardowym zawieszeniem, komplet osłon i odbojów (po 2 sztuki) firmy Sachs. Zestaw kluczy nasadkowych z grzechotką, kilka kluczy płasko-oczkowych (wybaczcie nie pamiętam dokładnie jakie nakrętki gdzie dokładnie występowały ale jak ma się zastaw kluczy to powinno wystarczyć). Z tego co pamiętam to na pewno może nam się przydać klucz 13, 16, 17, 18, 19, 21. Przyda się zestaw imbusów i możliwe, że torxów. Sredni młotek i albo duży i mocny płaski wkrętak albo nieduża łyżka do opon. Porządne ściski do sprężyn. Na pewno jeden podnośnik a znacznie wygodniej jeśli będą dwa, ale jeden wystarczy. Zaczynamy 1. Odkręcamy lekko śruby w kole, podnosimy auto na podnośniku. Bardzo ważne, podstawiamy cos pod auto jako zabezpieczenie w okolicy miejsca wyznaczonego do podnoszenia auta, można wsadzić jakiś pieniek drewniany odpowiedniej wysokości, albo ostatecznie wsunąć zdjęte koło. A najlepiej oprzeć auto na podstawce/kobyłce. Pisze to po to bo znam przypadki, że kiedy auto stoi bardzo długo na samym podnośniku to podnośnik potrafi się samoczynnie powolutku opuścić (np. po kilku dniach). BHP przede wszystkim 2. Odkręcamy górne mocowanie łącznika stabilizatora do amortyzatora. Wybaczcie mnóstwo syfu na moim zawieszeniu ale w moim wypadku amorek wylał i w wyniku tego bardzo łatwo przyklejał się wszędzie brud. Z tyłu za uchwytem na amorku jest śruba na którą należy nałożyć klucz płaski inaczej czpień łącznika stabilizatora będzie się kręcił. Uwaga na poduszkę/uszczelkę łącznika stabilizatora tuż za śrubą, łatwo ja uszkodzić. http://img714.imageshack.us/img714/5424/amorki001n.jpg 3. Jeśli czpień łącznika jest skierowany do góry albo do dołu i nie wychodzi sam z otworu to warto podstawić podnośnik pod piastę tarczy hamulcowej i lekko unieść całą kolumnę do góry aż czepin łatwo wyjdzie. Nie ma sensu wybijać go młotkiem bo tylko uszkodzi się gwint. Zdejmujemy też uchwyt trzymający przewód hamulcowy. http://img9.imageshack.us/img9/4803/amorki003n.jpg 4. Istotna informacja, do wymiany amorków nie trzeba demontować zacisku hamulcowego, nie ma potrzeby wyciągać czujnika zużycia z klocków ani nawet wykręcać czujnika ABS ze zwrotnicy koła. 5. Następnie odkręcamy nakrętkę przy dolnym gnieździe amortyzatora w zwrotnicy i wyciągamy śrubę całkowicie. Z tyłu wsadzony jest jeszcze uchwyt na kabel, nie pamiętam, chyba od czujnika ABS http://img17.imageshack.us/img17/2161/amorki002n.jpg http://img197.imageshack.us/img197/2591/amorki008n.jpg 6. Ważna informacja: Aby wyjąć cała kolumnę McPhersona będziemy musieli wychylić górną jej część poza błotnik. Zatem będzie trzeba nacisnąć nogą i lekko odgiąć całą zwrotnicę. W jednym manualu na stronie amerykańskiej wyczytałem, że gość nie odkręcał nic w zawieszeniu ale jest jednak ryzyko zerwania tulei w wahaczu dlatego w serwisie zalecają poluzowanie śruby przy tulei wahacza dolnego prostego przy mocowaniu do ramy. Instrukcja serwisowa „Sam Naprawiam” mówi, żeby odpiąć końcówkę drążka kierowniczego w zwrotnicy dlatego albo jedno albo drugie. 7. W autach wyposażonych w Xenony trzeba wcześniej odpiąć mocowanie czujnika samopoziomowania, który jest przypięty do dolnego wahacza http://img841.imageshack.us/img841/8479/amorki007n.jpg 8. Jeśli chcemy poluzować śrubę na tulei wahacza to trzeba wcześniej odkręcić kilka śrubek osłony pod silnikiem, odgiąć lekko osłonę robiąc sobie miejsce na klucz i odkręcamy. Nakrętka powinna być mocno luźna. Jeśli chcemy rozpiąć końcówki drążka kierowniczego przy zwrotnicy to warto unieść, ew. opuścić kolumnę tak aby sworzeń końcówki drążka nie był mocno napięty. Odkręcamy nakrętkę na sworzniu, gdyby nam się kręcił cały sworzeń to zakładamy klucz płaski albo oczkowy i kontrujemy torxem (gniazdo jest wewnątrz sworznia). Nie zalecam używania ściągaczy do sworzni bo można uszkodzić poduszkę pod sworzniem, najlepiej spróbować podnieść albo opuścić kolumnę na podnośniku tak aby zwyczajnie sworzeń nam wyskoczył, ew. kilka uderzeń młotkiem ale z głową. 9. Jeśli mamy już lekko rozpięte zawieszenie to bierzemy nasze ściski do sprężyn i zakładamy na sprężynę po przeciwnych stronach, co najmniej na 3 zwoje. Skręcamy ściski raz jeden, raz drugi równomiernie po kilka obrotów. Aby sobie ułatwić sprawę, ja uniosłem całą kolumnę podnośnikiem do góry, wtedy sprężyna już wstępnie została ściśnięta. 10. Otwieramy maskę i odkręcamy 3 nakrętki na kielichu, klucz 13. Nie ma potrzeby odkręcania rozpórki. http://img199.imageshack.us/img199/9017/amorki006n.jpg 11. Jak odkręcimy śruby, opuszczamy podnośnik pod kolumna i całość powinna nam się sporo opuścić w nadkolu. Odpinamy z obejmy przewód od ABSu w okolicy puszki z wtyczką, to pozwoli na zluzowanie nieco kabla. Przyda nam się to przy naciskaniu zwrotnicy ku dołowi. Wyciągamy podnośnik spod kolumny, naciskamy na piastę tarczy umiarkowanie noga i bardzo uważając na rant błotnika wyciągamy górną część kolumny na zewnątrz błotnika. (tu może się przydać pomoc kolegi, jedna osoba prowadzi górę kolumny i dba, żeby nic się nie uszkodziło przy błotniku a druga naciska na zwrotnice) http://img707.imageshack.us/img707/9572/amorki010n.jpg 12. Kolumna McPhersona już na zewnątrz, trzeba ją tylko jeszcze wyjąć z gniazda w zwrotnicy. Z tyłu za obejmą dolną amortyzatora w zwrotnicy, w szczelinę wkładamy duży mocny plaski wkrętak albo łyżkę do opon i staramy się rozchylić uchwyt, w tym momencie kolega wyciąga całą kolumnę z gniazda. Uwaga, przy wsadzaniu łyżki w szczelinę obejmy nie wsadzamy jej bardzo głęboki bo na amortyzatorze są takie wypustki ustalające jego pozycję w gnieździe zwrotnicy i wpychając łyżkę głęboko amorek nie będzie chciał wyjść zapierając się wypustkami o nasza łyżkę. http://img651.imageshack.us/img651/6083/amorki009n.jpg 13. Mając już cała kolumnę na zewnątrz czyścimy z brudu i piasku górne mocowanie kolumny a dopiero podważamy wkrętakiem i otwieramy klapkę kryjącą śrubę amortyzatora. Jeśli nie oczyścimy tego z piasku to po otwarciu dekielka piasek dostanie nam się do smaru łożyska. 14. Teraz trzeba przezbroić całą kolumnę. Sprężyna cały czas ściśnięta ściskami, nakładamy klucz na górną śrubę amorka i kontrujemy imbusem (ja użyłem do tego nasadki klucza do świec bo w nim był otwór w który można było wsadzić imbus. Odkręcamy nakrętkę, łożysko lekko może odskoczyć. Zdejmujemy całość pamiętając o kolejności elelmentów. Pomocny będzie rysunek: http://bmwfans.info/parts/catalog/E91/Touring/Europe/320d-M47N2/LHD/N/2005/december/browse/front_axle/guide_support_spring_pad_attaching_parts/ 15. Przy nowej osłonie szersza część ku dołowi, węższa z kołnierzem do góry. Odbój płaskim do góry a stożkiem do dołu, wsadzić odbój w kołnierz osłony. Mi największy problem sprawiło zmontowanie całej kolumny z powrotem. Niestety sprężyna w BMW jest bardzo mocna więc najlepiej podskoczyć gdzieś gdzie porządnie ścisną całość np. stacjonarnym hydraulicznym ściągaczem do sprężyn. Męczyłem się z tym baaaardzo długo i nie dałem rady. 16. Składamy całość w odwrotnej kolejności. Wkładając amortyzator w gniazdo zwrotnicy na dole pamiętając, żeby wypustki na amorku były w osi szczeliny obejmy. Po zmontowaniu wszystkiego trzeba koniecznie zrobić geometrie i zbieżność bo rozpinanie wahaczy, drążków kierowniczych czy wyjmowanie McPhersona ma wpływ na te parametry. Przy skręcaniu wahacza poprzecznego prostego pamiętajmy, żeby skręcić go w optymalnej pozycji jego pracy czyli zwrotnica uniesiona tak jakby auto stało na kolach, nie wolno dokręcać wahacza na opuszczonych i wiszących kolach bo po postawieniu auta na koła tuleja już na starcie może być mocno naciągnięta i bardzo szybko nam się zerwie. Momenty dokręcania zaczerpnięte z instrukcji Sam Naprawiam od E39 ale zawieszenie jest prawie takie same, wiec myślę, że śmiało się nadają. - nakrętki górnego mocowania na kielichu – 20 Nm - górna nakrętka na tłoczysku amorka trzymająca łożysko itd. - 45-65 Nm - śruba na dolnym mocowaniu amorka w gnieździe zwrotnicy – 80 Nm - łącznik stabilizatora do amorka – 60 Nm - wahacz dolny poprzeczny do ramy i do zwrotnicy – 80 Nm - sworzeń końcówki drążka kierowniczego do zwrotnicy – 65 Nm TAGI: wymiana amortyzatora, amortyzatorów, sprężyn, łożyska amortyzatora, poduszki amortyzatora E90 E91